بوقت خواب و اگر در بيدارى نيز ميسّر باشد بايد بست و اگر اين نيز كافى باشد نيك و الّا علاج بشياف ابيض بايد كرد و شياف آبار نيز درين مقام نيك است و شياف زيره نيز همين منفعت دارد و هرجا كه چسب خاريدن كرد و خشونتى كه در اجفان است بايد خاريد و اگر ورم كند استعمال ادويه بايد كرد كه او را حدتى و حرارتى باشد و اين ممكن نيست كه تسكين بايد مگر بعد از فصد و تنقيه تمام بدن از خلط موجب و الّا پيش از آنكه از ماده تحليل يافته باشد منجذب بموضع ماؤف مىشود . [ 119 ] مقاله در بيان نزول آب در چشم و اين از آفت عظيمه چشم است و اين علت عبارت از جمع شدن و استادن رطوبت است در ثقبه عينيه كه موجب انسداد مجارى خروج شعاع و نور است بجانب مبصرات نظر بمذهب قايلان در ابصار بخطوط شعاعى و يا سبب منع از نفوذ اشعه بجانب مبصر نظر بمذهب قايلين در ابصار بانطباع بر اختلاف مذهبين و سبب او يا برودت مزاج دماغ است و يا اسباب باديست مثل سقطه و ضربه بر سر و اين موجب حركت دماغ است و حركت رطوبت آنجا و راه يافتن و منزل شدن به چشم و مفسد ساختن ثقبه و ممتلى ساختن عصب مجوف از رطوبات سايله است گاهى سبب صداع مزمن مىباشد و علامت آن آنست كه در پيش چشم مىشود و مثل مورچگاه مىنمايد و گاهى مثل شعاع چيزى مىماند باختلاف استعمال و اين مسمّى بخيالات است و گاهى سبب تراقى و تصاعد بخارات از معده بسر مىباشد و اين را دلالت بر نزول نيست و فرق ميان آنچه سبب نزول باشد و ميان بخارات بخلا و امتلاى معده از بخارات است و اگر در خلا و امتلا و جوع و